شهرسبز، زندگی سالم تر، راحت تر و مقرون به صرفه تر

زمان مورد نیاز برای مطالعه: 6 دقیقه دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۹ | ۱۵:۱۰

شهرسبز، شهری است که در آن زیرساخت های انرژی، حمل و نقل و شهرسازی به پایدارترین وضعیت خود رسیده و تامین انرژی شهر از طریق منابع تجدیدپذیر همانند انرژی خورشیدی و باد تامین و انرژی حاصله از طریق شبکه های هوشمند انتقال به داخل شهر تزریق می شود. ساختمان های موجود در چنین شهرهایی از لحاظ مصرف انرژی، آب و تولید پسماند در بهینه ترین وضعیت ممکن قرار داشته، دسترسی به حمل و نقل پاک برای تمامی مسیرهای درون شهری امکان پذیر بوده و سیستم های هوشمند مدیریت شهری، رفت و آمد بیش از حد شهروندان را کاهش خواهد داد. در مجموع چنین شهرهایی زندگی سالم تر، راحت تر و مقرون به صرفه تری را برای شهروندان خود به ارمغان می آورند.

در حال حاضر بیش از نیمی از مردم جهان در شهرها زندگی می کنند. بر اساس پیش بینی های سازمان ملل، این مقداربه بیش از دو سوم در سال ۲۰۵۰ می رسد. آمریکای شمالی و جنوبی از عمده ترین مناطق شهرنشینی با بیش از ۸۰% از جمعیت میباشند. این میزان در اروپا بیش از ۷۰% است. سهم آسیا و آفریقا در حدود ۴۰ % از جمعیت آنها است. به هرحال در هر قاره مهاجرت از اطراف شهرها به مراکز شهری در حال افزایش است. برای مثال در آفریقا انتظار می رود تا سال ۲۰۳۵ تعداد ساکنین شهر به بیش از دو برابر جمعیت فعلی (۴۱۲ میلیون) یعنی حدود ۸۷۰ میلیون نفر برسد.

شهرنشینی در سطح محلی و جهانی پیامدهای زیست محیطی زیادی دارد. ساکنین شهرها مسئول انتشار تقریبا ۷۰% گازهای گلخانه ای به جو هستند. توسعه شهرنشینی، فضای سبز حیاتی و زمینهای قابل کشت و کار را از بین برده و بر منابع آب و انرژی، مدیریت مواد زائد، سیستم فاضلاب و شبکه حمل و نقل فشار وارد میکند. بنابراین برای حل مشکلات تغییر اقلیم، جلوگیری از نابودی اکوسیستمها و بهبود سلامتی و خوشبختی میلیونها نفر، راه حل را باید در سطح شهرها جستجو کرد.  به علاوه پایداری زیست محیطی باید با سایر اهداف مهم مانند پیشرفت توسعه اقتصادی، کاهش فقر و پیشرفت کیفیت زندگی همراه شود.

شاخص شهر سبز معیاری است که شهرها را بر اساس ۸ بعد توسعه پایدار مقایسه می کند که عبارتند از:

CO2، انرژی، ساختمانها، حمل و نقل، مواد زائد و کاربری زمین، آب، هوا و نظارت زیست محیطی.

 

در واقع مجموعه ای از رتبه بندی عملکرد محیط زیستی شهرها در چند قاره شامل شاخص شهر سبز آفریقا، شاخص شهر سبز آسیا، شاخص شهر سبز اروپا، شاخص شهر سبز آمریکای لاتین و شاخص شهر سبز ایالات متحده و کانادا میباشد.

مجموعه تحقیقات شاخص شهر سب، توسط گروهی از اقتصاددانان واحد اکونومیستی یا EIU انجام شده و حمایت های مالی  پروژه های آن هم توسط شرکت سیمنس صورت گرفته است.

تحقیقات شاخص شهر سبز در سال ۲۰۰۹ در شهرهای اروپایی آغاز شد. بیش از ۱۲۰ شهر در اروپا، آمریکای لاتین، آسیا، آمریکای شمالی، آفریقا را پوشش داد. مسئولین EIU برنامه ریزی کردهاند که ۷ شهر در استرالیا و نیوزیلند را هم در اواخر سال ۲۰۱۲ بررسی کنند. شکل ۱ مناطقی که شاخص شهر سبز مورد بررسی قرار گرفته را نشان میدهد.

 

بر اساس تحقیقات شاخص شهر سبز، در اروپا، کوپنهاگ (دانمارک)، استکهلم (سوئد) و اسلو (نروژ) بالاترین نمره برای عملکرد سبز زیست محیطی بدست آورند. در آمریکا و کانادا چهار شهر اول به ترتیب سانفراسیسکو، ونکور، نیویورک و سیتلید میباشند. سنگاپور و کریتیبا به ترتیب بهترین عملکرد زیست محیطی را در آسیا و آمریکای لاتین داشته اند.

شاخص شهر سبز، عملکرد زیست محیطی شهرهای بزرگ جهان را ارزیابی می کنند. نمرات شاخص شهر سبز، نیاز ضروری شهرها، در کشورهای در حال توسعه برای قرار گرفتن در مسیر توسعه پایدار را بیان میکند. گزارشات آن، درسهای کلی، عملکردهای خاص و بهترین استراتژی در زمینه پایداری محیط زیست شهری شهرها را شرح می دهد. به سایر شهرها کمک میکند تا از عملکرد یکدیگر الگو بگیرند و سیاستها و استراتژیهای کاهش خسارات زیست محیطی را به مباحثه بگذارند.

 

فاکتورهای شاخص شهر سبز

مجموعه شاخص شهر سبز تقریبا ۳۰ شاخص از( ۸تا ۹ طبقه )با توجه به منطقه( را اندازه گیری میکند که شامل انتشار CO2، انرژی، ساختمانها، کاربری زمین، حمل و نقل، آب و تصفیه فاضلاب، مدیریت مواد زائد، کیفیت هوا و نظارت محیط زیستی میباشد که در پایین به تفصیل آورده شده است. حدود نیمی از این شاخصها کمی هستند  برای مثال سرانه انتشار CO2، سرانه مصرف آب، غلظت آلودگی هوا و نرخ بازیافت. سایر فاکتورها (فاکتورهای کیفی) ارزیابیهای کمی سیاستهای زیست محیطی شهر میباشد برای مثال تعهدات شهر برای استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر، سیاستهای کاهش ترافیک و قوانین کیفیت هوا.

اندازه گیری شاخصهای کمی و کیفی با هم، عملکرد فعلی محیط زیستی شهر و همچنین توجه شهر برای سبز شدن را نشان میدهد.

 

انرژی و CO2:

این طبقه شامل شاخصهای کمی و کیفی به شرح زیر میباشد:

– انتشارات سرانه CO2 به تن

– مصرف انرژی به ازای واحد تولید ناخالص داخلی

– سیاست انرژی پاک (اندازه گیری تلاش یک شهر برای کاهش انتشاردی اکسیدکربن در ارتباط با مصرف انرژی)

– برنامه های عملی تغییر اقلیم (اندازه گیری استراتژی یک شهر برای متوقف کردن تغییر اقلیم).

 

کاربری زمین و ساختمان

برای مثال سرانه انتشار CO2، سرانه مصرف آب، غلظت آلودگی هوا و نرخ بازیافت. سایر فاکتورها ( فاکتور های کیفی ) ارزیابیهای کمی سیاستهای زیست محیطی شهر میباشد، برای مثال تعهدات شهر به استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر، سیاستهای کاهش ترافیک و قوانین کیفیت هوا. اندازه گیری شاخصهای کمی و کیفی با هم، عملکرد فعلی زیست محیطی شهر و همچنین توجه شهر برای سبز شدن را نشان میدهد.

 

حمل و نقل:

یک شاخص کمی و دو شاخص کیفی برای این طبقه اندازه گیری میشود. طول شبکه حمل و نقل عالی شامل اتوبوس عبوری سریع، مترو و تراموا، سیاست حمل و نقل عمده شهری (اندازه گیری تلاش شهر برای ایجاد سیستم حمل و نقل عمده و با دوام شهری بعنوان جایگزین برای وسیله نقلیه شخصی) و سیاست کاهش ازدحام (اندازه گیری تلاش شهر برای کاهش ازدحام)

 

مواد زائد:

این طبقه شامل دو شاخص کمی و دو شاخص کیفی میباشد. سهم مواد زائد جمع آوری شده و به طرز مناسبی دفع شده مانند لندفیل بهداشتی، کل حجم سالانه مواد زائد تولید شده به وسیله شهر (مواد زائد که به طور رسمی جمع و دفع نمی شوند)، سیاست جمعآوری و دفع مواد زائد (اندازه گیری تلاش یک شهر برای بهبود و پایدار کردن سیستم جمع آوری و دفع مواد زائد) و بازیافت مواد زاید و سیاست استفاده مجدد (اندازه گیری تلاش شهر برای کاهش، بازیافت و استفاده مجدد از مواد زائد)

 

آب:

طبقه آب شامل چهار شاخص، دو شاخص کمی و دو شاخص کیفی میباشد. مصرف روزانه و سرانه کلی آب، نشتی های سیستم آب (سهم آب از دست رفته بین سرچشمه آب و مصرف کننده)، سیاست کیفیت آب (اندازه گیری سیاست شهر برای بهبود کیفیت آب مصرف شده بوسیله شهروندان) و سیاست پایداری منابع آب (اندازه گیری تلاش شهر برای مدیریت مناسب منابع آب).

 

سیستم فاضلاب:

این طبقه شامل دو شاخص کمی و یک شاخص کیفی میباشد. سهم کل جمعیت در ارتباط مستقیم با فاضلاب، سهم فاضلاب تولید شده به وسیله شهروندان که جمع آوری شده و حداقل در سطح اولیه یا پایه تصفیه میشود و سیاست تصفیه فاضلاب (اندازه گیری تلاش شهر برای کاهش جمعیت در ارتباط با سیستم تصفیه نامناسب).

 

کیفیت هوا:

سه شاخص کمی و یک شاخص کیفی در اینجا اندازه گیری میشود. میانگین سالانه روزانه میزان دیاکسید نیتروژن، میانگین سالانه روزانه میزان دی اکسید سولفور، میانگین سالانه روزانه میزان ذرات معلق  و سیاست هوای پاک (اندازه گیری تلاش شهر برای کاهش آلودگی هوا)

 

نظارت زیست محیطی:

سه شاخص کیفی برای این قسمت انتخاب شده است. اندازهگیری مدیریت زیست محیطی در سطح شهر، اندازه گیری تلاش شهر برای نظارت عملکرد زیست محیطی آن و اندازه گیری تلاش شهر برای درگیر کردن عموم مردم در نظارت عملکرد زیست محیطی.

برنامه‌ریزی و مدیریت شهری در شهر سبز برمبنای مدیریت اکولوژیکی است که با تطبیق شاخص‌های زیست‌محیطی به‌دنبال پایداری اکولوژیکی و به‌تبع آن توسعه پایدار شهری است. توسعه سریع شهری،درچند دهه معاصر از ابعاد مختلف اجتماعی،اقتصادی،فرهنگی،سیاسی،زیست محیطی و… زندگی بشر را تحت تأثیر قرار داده است.مطرح شدن توسعه پایدار، بعنوان شعار اصلی هزاره ی سوم نیز ناشی از اثرات شهرها بر ابعاد مختلف زندگی انسانی است. بدون شک بحث از پایداری وتوسعه پایدار بدون توجه به شهرها وشهرنشینی بی معنی خواهد بود.شهرها به عنوان عامل اصلی ایجادکننده ناپایداری درجهان به شمار می روند ودرواقع پایداری شهری وپایداری جهانی هردو مفهومی واحد هستند.

لینک مطلب:
وب سایت مجموعه سیتی سنتر

اولین نفری باشید که نظر میدهد...

ارسال نظر